Blok Zincir(Blockchain) Teknolojisinin Uygulama Alanları

Teknolojinin hızla gelişmesi ve kullanılabilirliğinin yaygınlaşması birçok değişikliği de beraberinde getirmiştir. Teknolojinin kullanılabilirliği arttıkça gizlilik, bütünlük, mahremiyet ve tek merkezden yönetilen yapılara olan güvenilirlik gibi hususlarda ciddi zafiyetler ortaya çıkmıştır. Kriptoloji teknikleri ve dağıtık bir sistem yapısını temel alarak ortaya çıkan blok zincir teknolojisinin merkezileştirilmiş yapıdan doğan birçok güvenlik zafiyetine çözüm sunacağı beklenmektedir.

Finans Sektörü

Birçok banka ve finansal kurum, blok zinciri teknolojisinin kripto para dışındaki olası kullanım alanlarını araştırmakta ve yenilikçi çözümlere yatırım yapmaktadır. Bu araştırmalar sonucunda çeşitli kaynaklarda yayınlanan olası bazı finansal kullanım alanları şunlardır:
 Ödeme İşlemleri
 Para Transferleri
 Alış/Satış Platformları
 Takas Yönetimi
 Yetkilendirme, Doğrulama
 Dijital Kimlik Yönetimi
 Doküman Yönetimi
 İslami Bankacılık Uygulamaları

Kamu Sektörü

Blok zinciri teknolojisinin kamusal anlamda da yenilikçi kullanım alanları vardır ve öncül uygulamalar ortaya çıkmaya başlamıştır. Blok zinciri teknolojisinin kamu sektöründe kullanılabileceği bazı alanlar şunlardır :
 Oylama
 Doküman Yönetimi
 Enerji Dağıtımı
 Akıllı Kontratlar
 Dijital Kimlik
 Dijital Pasaport
 Sosyal Güvenlik Sistemi
 Vergi Sistemi


Çeşitli ülkelerde, kamusal alanda blok zinciri yatırımlarının yapılmaya başlandığı bilinmektedir. Dubai, İsviçre, İngiltere, Estonya, Singapur ve Kıbrıs blok zinciri alanındaki inovasyona öncülük eden ülkelerdendir.
Bankacılık alanında örnek uygulamaların öncelikle uluslararası para transferi ve yine uluslararası ticaretin finansmanı alanında öne çıktığı gözlemlenmektedir. Ülkemizde bir bankanın da dahil olduğu Ripple, uluslararası para transferi alanında öne çıkan bir blok zinciri çözümüdür. Uluslararası ticaretin finansmanı konusunda ise çeşitli bankaların bir araya gelip konsorsiyumlar oluşturduğu duyurulmaktadır.

 

Nesnelerin İnterneti (IoT)

IoT sistemlerindeki cihaz sayısı gün geçtikçe artmakta ve bu cihazlar internet ortamında birbirleri ile iletişime geçmek üzerine tasarlandığından ve etkileşim halinde olduklarından iletilen veri hacmi de gittikçe artmaktadır. IoT verileri bir merkezde toplandığı için akıllı cihazlar tarafından gönderilen veriler tek seferde büyük miktarlarda veri havuzu oluşturmaktadır. Merkezi sistemde bir güvenlik açığı varsa, tek seferde tek merkezden verilerin dışarı alması siber korsanlar için çok cazip hale gelmektedir. Blok zincir teknolojisi merkezi olmayan yapısı sayesinde herhangi bir merkezi saldırıyı ortadan kaldırmakta ve bilgisayar korsanları istedikleri verileri elde etmek yerine ağdaki bireysel düğümleri hedeflemek zorunda kalmaktadırlar. Bu sebeple blok zincir teknolojisi, IoT’de ölçeklenebilirlik, gizlilik ve güvenilirlik endişelerini çözmek için kullanılabilir. Blok zincir teknolojisi, milyarlarca bağlı cihazın takibinde kullanılabilir, işlemlerin takibi ve cihazlar arasındaki koordinasyonu sağlayabilir. Blok zincir teknolojisi IoT üreticilerine önemli ölçüde tasarruf sağlar. Bu merkezi olmayan yaklaşım, tek bir hata noktasını ortadan kaldırarak, cihazların çalışabilmesi için daha esnek bir ekosistem yaratır.

Perakandecilik Sektörü

Bu sektörde çipli bir ürün geliştirilerek, bir blok zincire kaydedilerek değişmez ve sahtesi yapılamaz duruma getirilebilir. Tüketici bir ürünü taradığında onun hakkındaki tüm bilgileri görebilir. Bunlar; ürünün gerçek üreticisi kimdir, ne zaman üretilmiştir, önerilen satış fiyatı nedir gibi veriler olabilir. Böylece ürünün orijinalliği ve üretimin koşullarının sağlığa uygunluğu hakkındaki bilgiler şeffaflaştırılabilir.

Fikri Mülkiyet Haklarının İşleyişi

Günümüzde aracı platformlar sanatçıların eserlerini tüketicilere satmakta ve bu satıştan elde edilen kazancın sadece bir kısmı sanatçılara gitmekte. Blok zinciri platformları, bu tip platform kapitalizminin işleyişini sarsabilir. Video her görüntülendiğinde veya müzik her dinlenildiğinde doğrudan ve anında tüketiciden sanatçıya mikro ödemeler yapılabilir. Örneğin Kodak’ın kurduğu blok zinciri tabanlı platform, çekilen fotoğrafı doğrudan kişi adına kaydediyor ve fotoğraf kullanıldığı zaman kişiye otomatik bir ödeme yapılmasını sağlıyor. Bu gibi çözümler, özellikle daha az tanınan sanatçıların haklarını koruyabilmelerine yardımcı olacaktır.

Tedarik Zinciri Yönetimi

Tedarik zinciri yönetiminde güvenilir belli bir merkezin onayına ihtiyaç duymaksızın işlemler ortak bir blok zinciri üzerinde gerçekleştirilip teslim aşaması sonrasındaki ödemeler otomatik hale getirilebilir. Bu işlemlerin takibi blok zinciri teknolojisi ile her aşamada taraflar tarafından şeffaf olarak izlenebilir. Sistem içerisinde yer alan taraflardan birinin kayıtları silmesi veya geriye dönük olarak değiştirilebilmesi mümkün değildir.

Enerji Sektörü

Enerji sektörü ele alındığında nesnelerin interneti ile blok zinciri teknolojisinin uyumu makinelerin önceden tanımlanmış akıllı sözleşmeler doğrultusunda enerji satışı ve alımı yapabilmesini mümkün hale getirebilmektedir.

Sağlık Sektörü

Sağlık alanında hastalara ait tıbbi kayıtların tutulması, taraflar arasında güvenli bir şekilde transfer edilmesi, ilaç sahtekârlığının tespit edilmesi ve önlenmesi konularında faydalanılabilir. Estonya hükümeti 2011 yılında Guardtime adlı bir proje başlatmış ve sağlık platformunu blok zinciri teknolojisi üzerinde çalışır hale getirmiştir .

 Diğer Uygulama Alanları

  1. FinTech
  2. Değerli Belgelerin Yaratılması ve Saklanması
  3.  E-Ticaret ve Ödemeler
  4. Hisse Senetleri ve Borsalar
  5. E-Noter
  6. Kişiden Kişiye Borçlanma ve Dağıtık Yapılı Kredi Sistemleri
  7. Bağış Sistemleri ve Mikro Ödemeler
  8. B ulut Bilişim ve Güvenli Bulut Depolama

Blokchain(Blok zinciri) Nedir? Blok zinciri Teknolojisinin Özellikleri Nelerdir?

Kaynakça:

1.   Pilkington, M. (2015). Blockchain Technology: Principles and Applications. Research Handbook on Digital Transformations, edited by F. Xavier Olleros and Majlinda Zhegu. Edward Elgar, 2016.
2. Deloitte, 2015, Blockchain Distrupting the Financial Services Industry https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/ie/Documents/FinancialServices/IE_Cons_Blockchain_1015.pdf.
3. Cognizant, 2016, Blockchain in Banking: A Measured Approach, https://www.cognizant.com/whitepapers/Blockchain-inBanking-A-Measured-Approach-codex1809.pdf.
4. Everis Next, 2016, 17 Blockchain Disruptive Use Cases, https://everisnext.com/2016/05/31/17-blockchain-disruptiveuse-cases/ .

5.  https://otomasyonadair.com/ 2015/04/10/internt-of-things-nesnelerin-interneti/