Bitcoin Madenciliği

Bitcoin Madenciliği Nedir? Madenciler Nasıl Çalışır?

Bitcoin Madenciliği

Sanal paraların kişiden kişiye transferi blok zinciri teknolojisi ile gerçekleşir. Yapılan her transfer bloklardan oluşan bu blok zincirine kayıt edilmektedir. Her blok kendinden önceki bloğun özet bilgilerini içermektedir. Bu bilgilere (hash) adı verilir. Bitcoin madenciliği yapmak isteyen kişi ya da kuruluşlar bu blokları oluşturarak işlemlerin gerçekleşmesini sağlamaktadırlar. Aynı zamanda belli bir protokole uyarak yeni Bitcoin üretmektedirler. Bu protokol Nakamoto’nun makalesinde açıkça belirtilmiştir. Bitcoin Madenciliği, belli yazılım programları ve yüksek işlem gücüne sahip donanımlar aracılığı ile yapılabilir. Temel amaç blok zincirindeki blokları bulmaya çalışmaktır. Her bulunan ve tamamlanan adına her 210000 blok tamamlandıktan sonra madencilerin kazanacağı ücreti yarıya düşürerek, blok bulma zorluk seviyesi arttırmaktadır. Bu sayede arz belli hızda azalarak artmaktadır. 

Bitcoin arzının artması sonucunda ortaya çıkan zorluk derecesi yüksek problemleri çözmek, ortalama bir kullanıcının sahip olduğu bilgisayar donanımları açısından uzun bir süreç gerektirmekte ve katlanılan elektrik, donanım gibi maliyetler elde edilen Bitcoin değerini aşmaktadır. Bu nedenle, sadece Bitcoin üretmeye yönelik olarak tasarlanan özel sistemler ile daha verimli sonuçlar alınmaktadır. Sonuç olarak, günümüzde Bitcoin üretmek yerine, çeşitli Bitcoin borsalarından veya ana üreticilerinden Bitcoin satın almak son kullanıcılar tarafından ağırlıklı olarak tercih edilmektedir. 

Madenciler Nasıl Çalışırlar?

Henüz onaylanmamış Bitcoin transfer işlemleri, geçici olarak onaylanmamış işlemler havuzunda tutulurlar, madencilerin havuzları ağdaki gecikmeler sebebiyle aynı olmak zorunda da değildir. Bu havuzdaki işlemlerden bir blok/öbek oluşturarak, küresel deftere bunu işlemek gerçekte çok basit ve hızlı yapılabilecek bir çalışmadır. Tüm madenciler hızlı bir şekilde blok oluştururlarsa, her madenci kendi bloğunu, Blok-Zincir’e ekletmek isteyecek ve bu durumda ağ karmaşası olacaktır. Bunun önüne geçmek için, blok oluşturmak isteyen madencilerden, birbirleriyle yarışarak çalışmaları ve bunu ispatlamaları istenir. Bu, iş ispatı metoduyla yapılır. Blok oluşturan madencilerden sadece bir tanesinin bloğu geçerli olur, blokların ortalamada 10’ar dakikalık aralıklarla üretilmesi, iş ispatının, zorluk hedefi otomatik olarak değiştirilerek sağlanır. Her bir bloğun üretimi için, madencilerin ortalama 10 dakikalık, işlemci gücü harcadıklarını sistem garanti eder.

İş ispatını açıklayalım…

İş ispatı için genellikle SHA-256 özet fonksiyonu kullanılır. SHA-256 özet fonksiyonu, 256 adet ardışık, neredeyse rastgele olan 0/1’den oluşan bir çıktı üretir. 256 bitlik bu diziyi, tam sayı olarak ifade etmek mümkündür. Bu durumda, SHA-256, 0, 1, 2, 3,… ,(22561) arasında rastgele bir sayı üretmiş olacaktır. İş ispatı yapmak isteyen bilgisayardan, sabit bir mesaja, ek mesaj ekleyerek, SHA-256 ile özetledikten sonra, elde edilen özetin rakam karşılığının, önceden belirlenen bir rakamdan (zorluk hedefinden), küçük olması istenir. SHA-256 özet fonksiyonu kriptografik olarak güvenli bir algoritma olduğundan, sistem defalarca deneme yapmadan, aranan ek mesajı bulması imkansızdır. Ayrıca ek mesajı bulmak zor, fakat ek mesajın bulunup, bulunmadığının kontrolünü yapmak çok kolaydır.

Bir madenci, iş ispatını yaptıktan sonra, bunu ağ üzerinde yayar, bunu alan diğer uçlar bloğu pek çok kontrolden geçirir, madencinin dürüst olduğu kanıtlanırsa, Blok-Zincir’e bulunan son blok eklenir. İş ispatını yaparak, bulduğu bloğu, küresel hesap defterine işleten madenciye, sisteme yeni arz edilen bitcoin hediye edilir. Başlarda bu hediye 50 bitcoin iken, her 210.000 blok 47 üretiminde (yaklaşık 4 yılda bir) yarısına düşürülmektedir. Günümüzde başarılı madenciye, 12,5 bitcoin hediye edilmektedir. Sistemin tek para arz noktası da burasıdır.

Bitcoin Nedir? Klasik Para Birimlerinden Farkları Nelerdir?

 

Bitcoin yüzde 1300 arttı: Balon mu, yatırım aracı mı, son durum nedir?

 

Kaynakça:

  1. Kripto Para Birimleri Bitcoin ve Muhasebesi, Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2016,  Burcu ASLANTAŞ ATEŞ, s.349-366.
  2. Sermaye Piyasası Kurulu Araştırma Dairesi, Kripto Para BitCoin Araştırma Raporu, Dr. Abdurrahman ÇARKACIOĞLU, 2016
  3. https://www.bilimcag.com/teknoloji/bitcoin-rekor-kirdi/
  4. https://bitcoin.org/bitcoin.pdf